DİYET & SAĞLIK

Ketojenik diyet uzun süredir hastalık tedavilerinde kullanılan bir diyettir. Ketojenik beslenme ile birlikte zayıflama modası son zamanlarda popülaritesini arttırmıştır.

Vücut enerji ihtiyacını giderebilmek için karbonhidrat yerine yağları kullandığı düşük karbonhidrat içeren diyet şekline ketojenik diyet denir. Vücut enerji ihtiyacını karşılamak için glikoza ihtiyaç duymaktadır beynimiz, hücrelerimiz ve bir çok organ glikoz ile beslenmektedir. Glikoz ise karbonhidratlarda bulunmaktadır, karbonhidratlardan kısaca bahsetmek gerekirse aslında temel ihtiyaçlarımızdan oluşmaktadır ve bunlar herkesin günlük olarak kullandığı ekmek, pirinç, buğday, şeker, yulaf v.b. bir çok besinde yüksek seviyede bulunmaktadır.

Vücutta Glikoz bulunmadığında neler olur?

İnsan vücudunda glikoz bulunmadığı durumlarda savunma sistemi devreye girmektedir. Bu durumda vücut enerji ihtiyacını karşılamak için vücudumuzda bulunan yağları yakarak ketonlara dönüştürür ve glikoz yerine ketonları yakarak enerji üretimini gerçekleştirmektedir. En kaba tabir ile yağlardan enerji üretmeye başlar. Bu durumda ketojenik diyet devreye girmektedir karbonhidrat yerine alınan sağlıklı yağlar enerjiye dönüştürülerek yakılır ve böylece kilo kaybı başlar. Bu işlemlerin başlamasında ketonun oluşma süreci önemlidir.

Vücut keton üretmeye nasıl başlar?

Beden tarafından yağların ketonlara dönüştürülebilmesi için beslenmede vücuda giren karbon hidrat alınan besinlerin yüzde beşini oluşturması gerekmektedir. Vücudun ihtiyaç besinin yaklaşık yüzde 70’i yağlardan ve kalan kısmı ise proteinlerden alınmalıdır. Kısaca tahıl ve meyve guruplarından uzak durulurken katejonik diyette yağ ve et tüketimi serbesttir. Yağ alımı kaliteli yağlardan olması gerekir, sıvı yağ veya benzeri yağlar yerine zeytin yağları tercih edilebilmektedir.

Vücutta daha önceden alınan karbonhidratlar diyete başlandığında karaciğerde glikojen depolarında saklanır. Diyete başlandığında bu depoların tükenerek ketonların yakılması yaklaşık olarak iki üç gün gibi bir süreye ulaşmaktadır.

Ketojenik diyet ne kadar sağlıklıdır?

Sağlıklı kişilerin bu diyeti uygulamasında herhangi bir sakınca bulunmamaktadır ve yoğun miktarda karbonhidrat tüketiliyor ise diyetle birlikte bireyin sağlığında da iyileşmeler görülmektedir. Fakat diyet vitamin ve mineraller bakımından yetersiz kalmaktadır bu yüzden vitamin ve minarel takviyeleri almak tavsiye edilmektedir.

Dikkat

Keton üretimi vücudun bir savunma sistemidir ve keton ile birlikte yağ yakımı hızlanırken metobolizma ve gelişmede yavaşlamaktadır bu da ketojenik diyet için bir eksi sayılabilmektedir.

Ketojenik diyetin yan etkileri nelerdir?

Diyetteki yaşanan ilk yan etki ilk günlerde meydana gelen kabızlık şikayetleridir ve bu durumu yok etmek için diyetin ilk günlerinde bol miktarda sebze tüketimi tavsiye edilmektedir.

Katejonik diyetin etkilerinden bir diğerinde ise algılamalarda yavaşlık ve gün içerisinde sersemleme görülebilmektedir. Bunun ana sebebi olarak beynin keton kullanırken glikoz kullanımı kadar aktif olamamasındandır. Eğer bu ketojenik diyet zayıflamak için kullanılıyor ise yoğun çalışanlara, gelişme çağında olanlara ve okul dönemindeki öğrencilere önerilmemektedir.

Bir diğer yan etki olarak vücutta bulunan kolestrol seviyesi yükselebilmektedir her ne kadar proteinli ve yağlı gıdalar serbest olarak tüketilebilse de hayvansal yağların yerine bağdem ,ceviz zeytin yağı gibi doğal yağlar içeren besinleri tüketmek önerilmektedir.

Diyetin bir başka yan etkisi ise böbrekte oluşabilecek bir böbrek taşıdır, diyet protein bakımından zengin olduğu için karaciğer ve böbrek hastalarına uygun değildir. ketojenik diyet uygulanırken böbrek sağlığı için bol miktarda su tüketimi yapılması önemlidir.

Bu süreç bilinçsizce uygulandığında ise çok daha kötü yan etkilere sebep olabileceği uzmanlar tarafından ifade edilmektedir bu yüzden bu şekilde diyetlerin uzman kontrolünde yapılması ve uzman bir doktor tarafından uygulanmaya karar verilmesi son derece önemlidir.

Ketojenik beslenme ne kadar yapılmalıdır?

Bu diyet çok uzun süremi yoksa kısa süreli mi yapılmalı şeklinde bir çok kişide kafa karıştırıcı düşünceler bulunmaktadır. Ketojenik diyet yaparken keto adaptasyon son derece önemli bir roldedir. keto adaptasyon ise vücudun yağları en az karbonhidratlar kadar iyi şekilde enerji kaynağı olarak kullanabilmesi anlamına gelmektedir.

Diyeti gerçekleştirenlerin keto adaptasyon dönemine geldiklerini anlamasının bir kaç kolay yolu bulunmaktadır bunların başında bireyin tatlı krizleri, açlık krizleri bitmişse ve ara öğün ihtiyaçları yoksa, aç olarak uyanmıyorsanız ve besin almadan antremanlar yapılabiliniyor ise keto adapte işlemi gerçekleşmiştir.

Adapte olma süreci ise üç hafta ile iki buçuk ay içerisinde gerçekleşebilmektedir. Adaptasyon işlemi gerçekleştirildikten sonra bir kaç ay daha devam ederek kilo kaybı yaşandıktan sonra tamamen normal beslenmeye geçmeden yarı bir şekilde devam ettirilmesi vücut sağlığı açısından da ve sağlığını koruması açısından ketojenik diyet kilo verme için kaliteli ve zor diyetler arasındaki yerini almaktadır.